Τι Εννοούμε «Cold Cases» στην Εγκληματολογία

Στην εγκληματολογία, ο όρος «Cold Case» (στα ελληνικά συχνά αποδίδεται ως «Ανεξιχνίαστη Υπόθεση» ή «Ψυχρή Υπόθεση») αναφέρεται σε μια υπόθεση εγκλήματος, συνήθως φόνος ή εξαφάνιση, η οποία:

• Δεν έχει επιλυθεί (εξιχνιαστεί) μετά από μια αρχική, ενδελεχή έρευνα.
• Έχει περάσει σημαντικό χρονικό διάστημα (συνήθως χρόνια) από τη διάπραξή της.
• Οι ενεργές έρευνες έχουν ουσιαστικά διακοπεί ή έχουν τεθεί σε αναστολή λόγω έλλειψης νέων στοιχείων ή υπόπτων.

Βασικά Χαρακτηριστικά των Cold Cases

Χαρακτηριστικό	Περιγραφή
Χρόνος	Έχει περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα (συνήθως 1 χρόνο ή και πολύ περισσότερο, ανάλογα με τον οργανισμό) από το έγκλημα.
Ανεξιχνίαστο	Δεν έχει βρεθεί/καταδικαστεί ο δράστης, ή η υπόθεση παραμένει ανοιχτή ως προς την ταυτότητά του.
Παγωμένη Έρευνα	Δεν διεξάγονται πλέον καθημερινά ενεργές ανακρίσεις ή έρευνες στο πεδίο.
Πιθανότητα Επανάληψης	Η υπόθεση μπορεί να ανοίξει ξανά και να επανεξεταστεί («re-opened») όταν προκύψουν νέα στοιχεία (π.χ., χάρη σε νέες τεχνολογίες όπως το DNA) ή νέες μαρτυρίες.

 Ο Ρόλος της Τεχνολογίας

Τα «Cold Cases» συχνά επανεξετάζονται με την πάροδο του χρόνου, ιδίως λόγω των εξελίξεων στην εγκληματολογική επιστήμη.

• Ανάλυση DNA: Παλιά δείγματα DNA που δεν μπορούσαν να αναλυθούν παλαιότερα,μπορούν τώρα να οδηγήσουν στον δράστη.
• Βάσεις Δεδομένων: Η διαρκής ενημέρωση των εθνικών και διεθνών βάσεων δεδομένων (π.χ., δακτυλικά αποτυπώματα, DNA) μπορεί να οδηγήσει σε ταυτοποίηση.
• Ψηφιακή Εγκληματολογία: Η χρήση σύγχρονων εργαλείων για την ανάλυση παλαιών ψηφιακών δεδομένων ή/και η χρήση νέων δεδομένων (π.χ., social media, κάμερες) που μπορεί να σχετίζονται με την υπόθεση.

Με λίγα λόγια, ένα Cold Case είναι μια υπόθεση που βρίσκεται σε «αναμονή», αλλά ποτέ δεν κλείνει οριστικά μέχρι την πλήρη εξιχνίασή της.

Διάσημες και Διαβόητες Ανεξιχνίαστες Υποθέσεις (Cold Cases)

Υπάρχουν πολλές υποθέσεις που έχουν μείνει στην ιστορία ως «Cold Cases» λόγω του μυστηρίου, της φρίκης τους, ή της αδυναμίας των αρχών να βρουν τον δράστη, παρά τις εκτεταμένες έρευνες. Ακολουθούν μερικές από τις πιο γνωστές παγκοσμίως:

Μαύρη Ντάλια (Black Dahlia) (1947)

Το θύμα, η Ελίζαμπεθ Σορτ (22 ετών), βρέθηκε δολοφονημένη και ακρωτηριασμένη στο Λος Άντζελες στις 15 Ιανουαρίου 1947. Το έγκλημα ξεχώρισε λόγω της βάναυσης και σαδιστικής φύσης του: το σώμα της Σορτ είχε κοπεί στα δύο με χειρουργική ακρίβεια και είχε υποστεί εκτεταμένο ακρωτηριασμό, συμπεριλαμβανομένου του «Glasgow Grin».
Η βαρβαρότητα του εγκλήματος υπέδειξε ότι ο δράστης πιθανόν είχε ιατρικές γνώσεις. Παρά τις εκτεταμένες έρευνες και τους πολλούς υπόπτους που προέκυψαν, ο δολοφόνος δεν ταυτοποιήθηκε ποτέ, καθιστώντας την υπόθεση ένα διαρκές εγκληματολογικό μυστήριο.

Η Ληστεία του Μουσείου Isabella Stewart Gardner (1990)

• Περιγραφή: Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ληστεία τέχνης στην ιστορία των ΗΠΑ. Δύο άνδρες ντυμένοι αστυνομικοί εισέβαλαν στο μουσείο της Βοστώνης και έκλεψαν 13 έργα τέχνης, μεταξύ των οποίων έργα των Ρέμπραντ και Βερμέερ, η αξία των οποίων ξεπερνά
  τα $500 εκατομμύρια.
• Τι την κάνει Cold Case: Οι πίνακες δεν έχουν βρεθεί ποτέ, και κανείς δεν έχει καταδικαστεί για τη ληστεία, παρά τις δεκαετίες ερευνών του FBI. Το μουσείο διατηρεί ακόμη τις κενές κορνίζες κρεμασμένες ως υπόσχεση για την επιστροφή των έργων.

Η Δολοφονία της JonBenét Ramsey (1996)

Η υπόθεση της Τζονμπενέτ Ράμσεϊ (JonBenét Ramsey) αποτελεί πράγματι μία από τις πλέον διαβόητες και αμφιλεγόμενες ανεξιχνίαστες υποθέσεις (Cold Cases) στην αμερικανική
εγκληματολογική ιστορία.

Η Τζονμπενέτ, μόλις έξι ετών και γνωστή για τη συμμετοχή της σε παιδικούς διαγωνισμούς ομορφιάς, βρέθηκε δολοφονημένη στο σπίτι της οικογένειάς της στο Μπόουλντερ του Κολοράντο, την επομένη των Χριστουγέννων του 1996.

Τα Στοιχεία που Ενέτειναν το Μυστήριο

• Το Σημείωμα Λύτρων: Η υπόθεση ξεκίνησε ως απαγωγή, καθώς η μητέρα της βρήκε ένα μακροσκελές, χειρόγραφο σημείωμα λύτρων τριών σελίδων, το οποίο όμως έμοιαζε να έχει γραφτεί με υλικά που υπήρχαν στο σπίτι.
• Η Ανεύρεση: Η τραγική ανατροπή ήρθε όταν ο πατέρας της βρήκε τη σορό της στο υπόγειο του σπιτιού. Είχε χτυπηθεί σοβαρά στο κεφάλι και στραγγαλιστεί.
• Οι Αντιφάσεις: Η υπόθεση γρήγορα χώρισε τους ερευνητές και το κοινό σε δύο στρατόπεδα:
  1. Τους υποστηρικτές της θεωρίας του εισβολέα, οι οποίοι βασίζονται στο άγνωστο DNA που βρέθηκε στη σκηνή.
  2. Τους επικριτές της οικογένειας, οι οποίοι αμφισβήτησαν τη συμπεριφορά τους και το περιεχόμενο του σημειώματος.

Παρά τις δεκαετίες ερευνών, και παρόλο που η οικογένεια απαλλάχθηκε επισήμως από τις υποψίες χάρη σε νέα τεχνολογία DNA το 2008, ο δολοφόνος της μικρής Τζονμπενέτ δεν έχει ταυτοποιηθεί ποτέ.

 

Ελευθερίας Αγραφιώτη (2016)

• Περιγραφή: Η 69χρονη συνταξιούχος βρέθηκε δολοφονημένη σε σκοτεινό κλιμακοστάσιο γκαράζ σούπερ μάρκετ στο Μαρούσι. Η υπόθεση συγκλόνισε το πανελλήνιο λόγω του
  τρόπου δράσης και του χώρου του εγκλήματος.
• Τι την κάνει Cold Case: Παρόλο που οι έρευνες έδειξαν ότι ο δράστης ήταν πιθανότατα κάποιος «δράκος» που δρούσε στην περιοχή, η ταυτοποίησή του ήταν αδύνατη, με αποτέλεσμα η υπόθεση να παραμένει ανοιχτή για τις ελληνικές αρχές (όπως αναφέρουν δημοσιεύματα).

Η Εξαφάνιση της Άρτεμης Βασίλη 

Η υπόθεση της Άρτεμης Βασίλη είναι ένα πρόσφατο και πολύκροτο ελληνικό Cold Case:

Η υπόθεση της Ολυμπίας Κυρίκου 

Η Ολυμπία Κυρίκου φέρεται να αποβιβάστηκε από το αυτοκίνητο της κουνιάδας της στη Νέα Ιωνία, καθ’ οδόν προς το κατάστημα «ΡΕΞ» όπου εργαζόταν. Ποτέ δεν έφτασε στη δουλειά τηςΗ απουσία της δηλώθηκε δύο ημέρες αργότερα. Σύμφωνα με μαρτυρίες από το συγγενικό

περιβάλλον του συζύγου της, η ίδια φέρεται να είχε αφήσει ένα σημείωμα που υπαινισσόταν μια ηθελημένη αποχώρηση για την Ελευσίνα. Ωστόσο, οι γονείς της ποτέ δεν πείστηκαν. Η υπόθεση δεν ερευνήθηκε επαρκώς αρχικά. Τα τελευταία χρόνια, ιδιωτική έρευνα έχει εγείρει νέα κρίσιμα ερωτήματα και αμφισβητεί την αξιοπιστία της αρχικής διαδρομής και μαρτυριών, στρέφοντας ξανά την προσοχή της Εισαγγελίας στην υπόθεση.

Η υπόθεση της εξαφάνισης της Ολυμπίας Κυρίκου το 1995 έχει επανέλθει στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια και παρουσιάζει νέα τροπή στην έρευνα. Παρόλο που πρόκειται για ένα Cold Case σχεδόν 30 ετών, οι πρόσφατες εξελίξεις το έχουν βάλει ξανά στο «μικροσκόπιο» των αρχών

Τα Cold Cases δεν κλείνουν ποτέ: Πολλές αστυνομικές υπηρεσίες έχουν πλέον ειδικές ομάδες που ασχολούνται αποκλειστικά με την αναθεώρηση παλαιών φακέλων, γνωρίζοντας ότι το DNA είναι ο πιο αξιόπιστος μάρτυρας που δεν λέει ψέματα και δεν παραπλανάται.Κάθε νέα τεχνολογία δίνει μια δεύτερη ευκαιρία σε παλιές υποθέσεις.

Συνοψίζοντας, η επίλυση των Cold Cases βρίσκεται σε διαρκή άνοδο παγκοσμίως χάρη στην τεχνολογία.

Στο μέλλον θα ασχοληθούμε σε αυτο το blog πιο αναλυτικά με όλες τις παραπάνω υποθέσεις.

Πηγές:

1. The Doe Network: http://www.doenetwork.org
2. NamUs (National Missing and Unidentified Persons System): http://www.namus.gov
3. FBI Cold Cases: http://www.fbi.gov/wanted/cold-cases
4. Unsolved Casebook: http://www.unsolvedcasebook.com
5. Justice for Native Women: http://www.justicefornativewomen.com
6. Αγγελική Νικολούλη: http://www.anikolouli.gr