Ενώ οι στάχτες της 11ης Σεπτεμβρίου κάπνιζαν ακόμα και το έθνος θρηνούσε, ένας νέος, σιωπηλός τρόμος άρχισε να διακινείται μέσα από τις φλέβες της αμερικανικής αλληλογραφίας. Φάκελοι οπλισμένοι με θανατηφόρο άνθρακα έσπειραν τον πανικό, αφήνοντας πίσω τους πέντε νεκρούς και δεκαεπτά ασθενείς, στην πιο φονική βιολογική επίθεση που γνώρισε ποτέ η ιστορία των ΗΠΑ. Αυτό που ακολούθησε ήταν μια τιτάνια αναμέτρηση με τον χρόνο και την αλήθεια: η επιχείρηση “Amerithrax”.
Επρόκειτο για ένα ερευνητικό έπος, το μεγαλύτερο και πιο δαιδαλώδες στα χρονικά των διωκτικών αρχών. Μια επίλεκτη ομάδα κρούσης, αποτελούμενη από πράκτορες του FBI και ομοσπονδιακούς εισαγγελείς, επιδόθηκε σε ένα ανελέητο κυνηγητό σε έξι ηπείρους. Μέσα από 10.000 καταθέσεις, χιλιάδες εφόδους και την εξονυχιστική ανάλυση αμέτρητων τεκμηρίων, οι ερευνητές προσπαθούσαν να εντοπίσουν τον «αόρατο εχθρό».
Η κάθαρση φάνηκε να πλησιάζει τον Αύγουστο του 2008, όταν ο κλοιός έσφιξε γύρω από τον Δρ. Bruce Ivins. Ωστόσο, η υπόθεση πήρε μια τραγική τροπή όταν ο ύποπτος έδωσε τέλος στη ζωή του, λίγο πριν βρεθεί αντιμέτωπος με τη δικαιοσύνη. Όταν ο φάκελος έκλεισε οριστικά το 2010, δεν άφησε πίσω του μόνο λυμένα μυστήρια, αλλά και επαναστατικές επιστημονικές μεθόδους, γεννημένες μέσα από την ανάγκη να φωτιστεί μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της σύγχρονης ιστορίας
Όταν ο Τρόμος Έφτασε στο Γραμματοκιβώτιο
«Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Σεπτέμβριος του 2001 δεν ήταν απλώς ένας μήνας, αλλά η αρχή μιας εποχής απόλυτης ανασφάλειας. Λίγες μόλις ημέρες μετά την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων, ενώ η σκόνη δεν είχε καν καθίσει στο Μανχάταν και το έθνος προσπαθούσε να συνέλθει από το σοκ, ο φόβος ήταν ήδη κυρίαρχος σε κάθε γωνιά της χώρας. Οι πολίτες κοιτούσαν καχύποπτα τον ουρανό, περιμένοντας το επόμενο χτύπημα, αγνοώντας όμως ότι η απειλή αυτή τη φορά δεν θα ερχόταν από ψηλά.
Ο νέος εφιάλτης ταξίδεψε σιωπηλά μέσα από το ταχυδρομικό δίκτυο. Επιστολές «οπλισμένες» με θανατηφόρα σπόρια άνθρακα άρχισαν να φτάνουν σε μεγάλα μέσα ενημέρωσης και γραφεία πολιτικών. Το αποτέλεσμα ήταν η πιο καταστροφική βιολογική επίθεση στην ιστορία των ΗΠΑ, με πέντε νεκρούς και δεκαεπτά ανθρώπους να νοσούν βαριά, βυθίζοντας τις αρχές σε μια πρωτοφανή κρίση.
Η επίθεση αυτή άλλαξε ριζικά την ψυχολογία ενός ολόκληρου λαού. Μια απλή, καθημερινή κίνηση ρουτίνας μετατράπηκε ξαφνικά σε ρωσική ρουλέτα: ο φόβος και μόνο να ανοίξεις έναν φάκελο έγινε ο νέος τρόμος της αμερικανικής καθημερινότητας. Μέσα σε αυτό το κλίμα πανικού, το FBI ξεκίνησε την επιχείρηση «Amerithrax», μια γιγαντιαία έρευνα που θα διαρκούσε χρόνια, θα επιστράτευε νέες επιστημονικές μεθόδους και θα οδηγούσε τελικά στα ίχνη του Δρ. Bruce Ivins.»
Πρώτο Κύμα: Τα Μέσα Ενημέρωσης
Οι πρώτες επιστολές εντοπίστηκαν αμέσως μετά την 11η Σεπτεμβρίου και είχαν στόχο μεγάλα μέσα μαζικής ενημέρωσης, όπως τα ABC News, CBS, NBC, New York Post και το National Enquirer. Αυτές οι πρώτες ενέργειες είχαν άμεσα θύματα. Η σοβαρότητα της κατάστασης έγινε τραγικά εμφανής με τον θάνατο του Robert Stevens, ενός φωτογράφου που έγινε το πρώτο θύμα της βιολογικής επίθεσης, θέτοντας σε συναγερμό ολόκληρο το εθνικό σύστημα υγείας.
Δεύτερο Κύμα: Η Καρδιά της Εξουσίας
Το δεύτερο κύμα, που θεωρήθηκε κλιμάκωση της επίθεσης, στόχευσε ευθέως την καρδιά της πολιτικής εξουσίας της χώρας. Επιστολές στάλθηκαν στα γραφεία των Γερουσιαστών Tom Daschle και Patrick Leahy. Η διαφορά αυτή τη φορά ήταν κρίσιμη και έδειχνε την ύπαρξη ενός «εξελιγμένου» εχθρού:
Σημείωση: Ο άνθρακας που χρησιμοποιήθηκε σε αυτές τις δεύτερες επιστολές βρέθηκε να είναι πολύ πιο επικίνδυνος και επεξεργασμένος («weaponized») σε σχέση με εκείνον του πρώτου κύματος. Αυτή η εξέλιξη όχι μόνο αύξησε τη φονικότητά του, αλλά καθιστούσε τη διαλεύκανση της προέλευσής του ακόμα πιο δύσκολη και επείγουσα.
Η Ελλάδα συμμετείχε στο παγκόσμιο κλίμα φόβου και ανησυχίας που δημιουργήθηκε μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ και τις μετέπειτα βιοτρομοκρατικές επιθέσεις με άνθρακα.
Ως αποτέλεσμα, το διάστημα Οκτωβρίου – Δεκεμβρίου 2001, καταγράφηκαν στην Ελλάδα πολλά περιστατικά με επιστολές ή δέματα που θεωρήθηκαν ύποπτα για ύπαρξη άνθρακα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα ήταν οι έλεγχοι σε διπλωματικό ταχυδρομείο της Αμερικανικής Πρεσβείας στην Αθήνα και σε μια ύποπτη επιστολή στη Ναυτική Βάση της Σούδας.
Όλα αυτά τα περιστατικά μετά από εξέταση αποδείχθηκαν ψευδείς συναγερμοί (φάρσες), χωρίς να εντοπιστεί ποτέ πραγματική βιολογική απειλή. Παρ’ όλα αυτά, η καχυποψία του κοινού για το ταχυδρομείο ήταν διάχυτη.
Η Έρευνα και ο Δράστης
Η επίσημη έρευνα του FBI για τις τρομοκρατικές επιθέσεις με άνθρακα του 2001, γνωστές ως «Amerithrax», κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο μοναδικός δράστης ήταν ο Dr. Bruce Ivins, ένας Αμερικανός μικροβιολόγος και ανώτερος ερευνητής βιοάμυνας στο Ιατρικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Λοιμωδών Νοσημάτων του Στρατού των ΗΠΑ (USAMRIID) στο Fort Detrick, Maryland.
Η Εσωτερική Έρευνα του FBI
Η υπόθεση ήταν μία από τις πιο σύνθετες και μακροχρόνιες στην ιστορία του FBI, διαρκώντας σχεδόν μια δεκαετία και συμπεριλαμβάνοντας εκτεταμένη συνεργασία μεταξύ των διωκτικών αρχών και κορυφαίων επιστημόνων.
Ο Εντοπισμός: Η κρίσιμη καμπή στην έρευνα ήταν η ανάπτυξη νέων εγκληματολογικών τεχνικών μικροβιολογίας (microbial forensics). Αυτές επέτρεψαν στους επιστήμονες να εντοπίσουν τα συγκεκριμένα γενετικά χαρακτηριστικά του στελέχους άνθρακα (Ames strain) που χρησιμοποιήθηκε στις επιστολές.
Το Αποδεικτικό Στοιχείο: Οι αναλύσεις οδήγησαν τελικά το σπόριο του άνθρακα στην φιάλη RMR-1029, ένα απόθεμα που διατηρούσε και δημιουργούσε ο Dr. Ivins στο εργαστήριό του στο USAMRIID.
Πρόσθετα Στοιχεία: Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι ο Ivins είχε κάνει ασυνήθιστα εκτεταμένες και αδικαιολόγητες ώρες εργασίας στο εργαστήριο τις κρίσιμες ημέρες πριν από την ταχυδρόμηση των φακέλων τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο του 2001. Επιπλέον, ταυτοποιήθηκε ένα γραμματοκιβώτιο στο Princeton του New Jersey, κοντά σε μια πανεπιστημιακή αδελφότητα με την οποία είχε ψυχολογική εμμονή ο Ivins, ως ο τόπος αποστολής των θανατηφόρων φακέλων.
Το Κλείσιμο της Υπόθεσης και οι Αμφισβητήσεις
Οι επιθέσεις είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο πέντε ανθρώπων και τη μόλυνση 17 άλλων, καθώς και την αλλαγή των πρωτοκόλλων ασφαλείας των ταχυδρομείων.
Το Τέλος του Δράστη: Ο Dr. Bruce Ivins αυτοκτόνησε τον Ιούλιο του 2008, καθώς οι ομοσπονδιακές αρχές ετοιμάζονταν να του απαγγείλουν κατηγορίες. Λόγω του θανάτου του, η υπόθεση έκλεισε επίσημα το 2010 χωρίς ποτέ να υπάρξει δίκη.
Σκεπτικισμός: Παρά το επίσημο πόρισμα, η έρευνα Amerithrax αντιμετώπισε κριτική και σκεπτικισμό από ορισμένους επιστήμονες, δικηγόρους και μέλη του Κογκρέσου σχετικά με την εγκυρότητα και την πληρότητα των επιστημονικών αποδείξεων. Μια μεταγενέστερη ανασκόπηση από την Εθνική Ακαδημία Επιστημών (NAS) επιβεβαίωσε ότι τα επιστημονικά στοιχεία δεν ήταν επαρκή για να οδηγήσουν σε ένα οριστικό, αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα για τον δράστη. Ωστόσο, η κυβέρνηση διατήρησε την πεποίθηση ότι τα επιστημονικά, συμπεριφορικά και τα άλλα στοιχεία συνέκλιναν στο πρόσωπο του Dr. Ivins ως τον μοναδικό δράστη.
Η Σύνδεση με το Κλίμα Τρόμου και τον Πόλεμο στο Ιράκ
1. Ενίσχυση της Δικαιολόγησης για τον «Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας»
Οι επιθέσεις με άνθρακα συνέβησαν αμέσως μετά την 11η Σεπτεμβρίου (11/9), δημιουργώντας ένα κλίμα έντονης παράνοιας και φόβου για περαιτέρω, ίσως και βιολογικά, χτυπήματα.
Όπλα Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ): Οι φάκελοι άνθρακα ενίσχυσαν το επιχείρημα της κυβέρνησης Μπους ότι η βιοτρομοκρατία ήταν μια υπαρκτή και άμεση απειλή. Αυτό διευκόλυνε τη σύνδεση των τρομοκρατικών επιθέσεων με το ζήτημα των Όπλων Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ) που, όπως υποστηριζόταν, διέθετε το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ.
Η Ρητορική της Απειλής: Παρόλο που δεν βρέθηκαν ποτέ αποδείξεις που να συνδέουν το Ιράκ με τον άνθρακα, οι επιθέσεις λειτούργησαν ως ένα συναισθηματικό υπόβαθρο που υποστήριζε τη ρητορική ότι οι ΗΠΑ έπρεπε να δράσουν προληπτικά εναντίον εχθρικών κρατών που πιθανόν να παρείχαν ΟΜΚ σε τρομοκράτες.
2. Αρχικές Εικασίες και Παραπληροφόρηση
Αμέσως μετά τις επιθέσεις, πριν η έρευνα οδηγήσει στον Ivins (ο οποίος ήταν Αμερικανός επιστήμονας), ορισμένοι αξιωματούχοι και μέσα ενημέρωσης έκαναν εικασίες για σύνδεση με ξένες οντότητες, συμπεριλαμβανομένων αρχικά της Αλ Κάιντα και στη συνέχεια του Ιράκ.
Αυτή η εσφαλμένη αρχική σύνδεση βοήθησε στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και της πολιτικής ατζέντας υπέρ μιας στρατιωτικής επέμβασης στο Ιράκ, η οποία ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2003.
Συνοψίζοντας, ενώ ο δράστης δεν είχε σύνδεση με το Ιράκ, οι επιθέσεις με άνθρακα συνέβαλαν σημαντικά στο πολιτικό κλίμα που δικαιολόγησε και επέτρεψε την εισβολή στο Ιράκ, ενισχύοντας τον φόβο για βιολογικά όπλα και την ανάγκη για προληπτικό πόλεμο
Η Κληρονομιά του Φόβου
Οι επιθέσεις με άνθρακα του 2001 ήταν πράγματι η πρώτη πραγματική και εκτεταμένη πρόβα ενός σεναρίου βιοτρομοκρατίας που έπληξε τις Ηνωμένες Πολιτείες και, κατ’ επέκταση, τον κόσμο, σε μια εποχή σύγχρονης, μαζικής επικοινωνίας και παγκοσμιοποίησης. Η σύνδεσή τους με την 11η Σεπτεμβρίου ήταν άμεση και καταλυτική. Η Ψυχολογική Συνέχεια ήταν δεδομένη, καθώς οι φάκελοι άνθρακα άρχισαν να αποστέλλονται μόλις μία εβδομάδα μετά τις επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους και το Πεντάγωνο. Αυτή η χρονική εγγύτητα δημιούργησε την αίσθηση ότι η χώρα βρισκόταν υπό μια συντονισμένη, πολυδιάστατη επίθεση, εντείνοντας τον πανικό και τον φόβο. Επιπλέον, εισήγαγαν την Αόρατη Απειλή: ενώ οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου ήταν θεαματικές και ορατές, ο άνθρακας εισήγαγε μια ύπουλη απειλή που μπορούσε να κρύβεται στην καθημερινή αλληλογραφία, κάνοντας την ευπάθεια να φαίνεται καθολική και αναπόφευκτη. Τέλος, το ζήτημα της Εθνικής Ασφάλειας ενισχύθηκε από την άμεση στόχευση σε μέσα μαζικής ενημέρωσης και σε κυβερνητικούς αξιωματούχους (όπως οι γερουσιαστές Daschle και Leahy), επιβεβαιώνοντας ότι ο στόχος ήταν η αποσταθεροποίηση των πυλώνων του αμερικανικού συστήματος. Συμπερασματικά, οι επιθέσεις με άνθρακα του 2001 αποτελούν ένα σκοτεινό, αλλά καθοριστικό κεφάλαιο στην ιστορία της σύγχρονης τρομοκρατίας. Λειτουργώντας ως το αόρατο μετααποτέλεσμα της 11ης Σεπτεμβρίου, οι φάκελοι αυτοί μετέτρεψαν τον φόβο από την κατάρρευση των κτιρίων στην απολύμανση των φακέλων. Εξέθεσαν με οδυνηρό τρόπο την ευπάθεια των σύγχρονων κοινωνιών απέναντι σε βιολογικές απειλές, ωθώντας τις κυβερνήσεις παγκοσμίως να επενδύσουν μαζικά στην βιοάμυνα και να αναδιαμορφώσουν την ασφάλεια των ταχυδρομείων. Μέσα από τη «Σκόνη του Θανάτου», ο κόσμος συνειδητοποίησε ότι οι μεγαλύτερες απειλές μπορεί να είναι ακόμη και αυτές που κρύβονται σε ένα φάκελο.
Πηγές:
1.https://www.fbi.gov/history/famous-cases/amerithrax-or-anthrax-investigation
2.https://en.wikipedia.org/wiki/2001_anthrax_attacks
3.https://www.kathimerini.gr/world/102949/efialtis-stis-ipa-o-anthrakas/
5.https://www.youtube.com/watch?v=_9p-_tMlfjQ
6. https://www.nbcnews.com/video/flashback-anthrax-attacks-453502019666
7.https://www.youtube.com/watch?v=os0QcCPK6eo
8.https://www.youtube.com/watch?v=5Ky5i1e6Q6E
9.https://www.justice.gov/archive/amerithrax/docs/amx-investigative-summary.pdf
Crime log 
Σχολιάστε